Điều trị HIV/AIDS bằng thuốc kháng virus ARV: Khi không còn viện trợ

02:27 | 28/08/2013

 Gần 75 ngàn bệnh nhân trên tổng số 213 ngàn người có HIV đang được điều trị miễn phí bằng thuốc kháng virus ARV từ nguồn kinh phí được hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, suy thoái kinh tế toàn cầu dẫn đến các khoản viện trợ đang ngày càng cạn kiệt. Nguy cơ không có tiền mua thuốc đang hiển hiện từng ngày đối với những người phải sống chung với căn bệnh này.

 ARV “cải tử” bệnh AIDS

Thuốc ARV là chữ viết tắt của Antiretrovirus, nghĩa là thuốc kháng virus nói chung. Hiện đang có 3 dòng phổ biến là nhóm ức chế men sao chép ngược nucleoside và nucleotide (NRTI), nhóm ức chế men sao chép ngược không phải là nucleoside (NNRTI), nhóm ức chế men protease (PI). Khi sử dụng thuốc bao giờ cũng phối hợp các loại đó với nhau.

Ông Michael Cassell – Cố vấn cao cấp về dự phòng HIV/AIDS thuộc tổ chức USAID cho biết:  Các loại thuốc kháng ARV là chìa khóa để biến việc nhiễm HIV từ điều kiện sức khỏe bị xã hội kỳ thị rất nhiều và coi như bản án tử hình thành một căn bệnh mãn tính có thể dự phòng và điều trị được cũng giống như những căn bệnh khác.Thuốc ARV là một trong những công cụ mạnh nhất chúng ta có được tính đến thời điểm này để ngăn chặn những căn bệnh liên quan đến AIDS. Người nhiễm HIV tiếp cận ARV càng sớm càng giảm các nguy cơ ốm đau và nhiễm các căn bệnh. Bằng chứng khoa học cho thấy nếu tiếp cận điều trị bằng ARV sớm bệnh nhân có thể duy trì cuộc sống lâu dài, khỏe mạnh, hữu ích như bất kỳ ai khác. Bên cạnh đó, ARV có tác dụng dự phòng HIV mạnh mẽ, có thể giảm khả năng truyền HIV từ người nhiễm sang bạn tình tới 96%; giảm khả năng lây nhiễm giữa những người nghiện…

Chị Nguyễn Thị Hải – Bệnh nhân đang điều trị HIV/AIDS bằng ARV nói: “Tôi là người may mắn được tiếp cận và dùng thuốc ARV trong nhiều năm. Hiện tại sức khỏe của tôi rất tốt, tôi sinh hoạt như một người bình thường. Tuy nhiên trong việc tiếp cận ARV, nếu điều trị bị ngắt quãng, không những ảnh hưởng về kinh tế, sức khỏe, mà còn làm lây lan dịch trong cộng đồng là rất lớn”.

Theo báo cáo của Bộ Y Tế, Việt Nam bắt đầu triển khai điều trị ARV từ năm 2000 song mới chỉ ở mức thí điểm.  Từ 2007 trở lại đây, điều trị ARV cho bệnh nhân nhiễm HIV đã có hiệu quả tích cực.  Tỷ lệ tử vong giảm nhanh từ 7.000 – 8.000 người/ năm trước năm 2007 xuống còn 1.000 – 1.500 bệnh nhân tử vong trong những năm gần đây.  Tỷ lệ mắc HIV mới sẽ giảm tới mức tối thiểu vào 15 năm nữa. Nếu điều trị tăng cường ARV, sẽ giảm chi phí dành cho công cuộc chống HIV trong tương lai, mặc dù trước mắt cần một khoản kinh phí nhất định để mở rộng diện tiếp cận, phát hiện sớm và điều trị sớm cho các đối tượng này.

Nguồn viện trợ “cạn kiệt”

Ông Bùi Đức Dương – Phó Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS, Bộ Y tế  cho biết:  Tính đến tháng 5/2013 cả nước có 213.000 bệnh nhân HIV/AIDS đã phát hiện và đang còn sống. Hiện ước tính còn khoảng 150.000 bệnh nhân HIV cần được điều trị bằng ARV. Mục tiêu của Bộ Y tế phấn đấu cung cấp dịch vụ điều trị bằng ARV cho khoảng 70% số người này, tương đương với khoảng105.000 người. Trung bình, nhà nước đã chi khoảng hơn 2 nghìn tỷ đồng cho việc điều trị HIV/AIDS mỗi năm trong đó mua thuốc ARV chiếm khoảng 22 – 23 tỷ đồng. Tuy nhiên, 90% ngân sách để mua thuốc đều do các tổ chức quốc tế tài trợ (PEPFAR là 56% và Quỹ y tế toàn cầu là 36%). 

Trong khi nguồn viện trợ đang ngày càng cạn kiệt thì số người nhiễm HIV ngày càng tăng lên, điều đó đồng nghĩa với việc những người có HIV được tiếp cận miễn phí với thuốc ARV ngày một khó khăn. Trong khi các nhà tài trợ đang rút dần vốn, làm thế nào để đảm bảo nguồn tài chính cho việc điều trị ARV một cách hiệu quả đang là thách thức lớn đối với ngành y tế.

Nhìn nhận về vấn đề này, ông Michael Cassell chia sẻ:  Chương trình PEPFAR toàn cầu mới bắt đầu hỗ trợ mua sắm thuốc ARV 10 năm trước đây đã hình thành các cơ chế mua sắm tập trung. Theo đó, tập hợp nhiều đơn hàng nhỏ về cùng một chỗ để mua chung và đạt được mức giá thấp hơn thông qua việc mua những đơn hàng số lượng lớn. Với việc thiết lập một đơn vị mua sắm tập trung ở Trung ương, Việt Nam có thể áp dụng bài học tương tự để mua được nhiều thuốc hơn với giá thấp hơn. Chi phí cho thuốc ARV trong nước theo đầu bệnh nhân mỗi năm bằng nguồn ngân sách quốc gia trung bình cao hơn 4 lần so với giá được mua trên thị trường quốc tế bằng nguồn tài chính của các nhà tài trợ. Cấp ngân sách mua sắm tập trung ngay tại Trung ương và tận dụng các cơ chế mua sắm quốc thế sẵn có với sự hỗ trợ của các nhà tài trợ có thể tăng sức mua hiện nay lên 4 lần.

Điều trị HIV/AIDS bằng thuốc kháng vurus ARV đang là giải pháp hữu hiệu hiện nay trong công tác phòng chống HIV/AIDS lây lan ra cộng đồng. Đứng trước thách thức về việc đảm bảo nguồn tài chính trong việc mua thuốc, Bộ Y tế cho rằng ngân sách nhà nước vẫn phải là nguồn kinh phí chính. Bên cạnh đó, với sự vào cuộc của bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, huy động nguồn lực từ các tổ chức quốc tế và một phần chi phí thu được từ bệnh nhân sẽ góp phần giải quyết khó khăn này. “Người có HIV/AIDS cũng như những bệnh nhân mắc các bệnh truyền nhiễm khác, họ sẽ được BHYT chi trả tiền điều trị theo đúng quy định của pháp luật” – Ông Lê Văn Khảm – Phó Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế, Bộ Y tế khẳng định

Người có HIV đang lo lắng cho một giai đoạn mới khi đa phần họ đều không có đủ kinh tế để tự chạy chữa cho mình. “Nếu giá thuốc quá đắt, chúng tôi không thể mua được, nguy cơ ngừng sử dụng thuốc là hoàn toàn có thể xảy ra. Trong một gia đình nếu có 2 , 3 người có HIV mà không được điều trị miễn phí từ Chính phủ thì khả năng họ có thể lây lan ra cộng đồng là rất lớn” – Chị Hải chia sẻ thêm.

Hỗ trợ điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS là cả một chiến lược dài hơi của Chính phủ. Để đạt được mục tiêu không còn người nhiễm HIV mới trong tương lai, việc huy động sức mạnh tổng thể của nhiều nguồn lực là cần thiết, nhất là trong vấn đề đảm bảo nguồn tài chính để  hạn chế lây lan ra cộng đồng bằng thuốc ARV như hiện nay.

Vân Lam

 

0 Bình luận
Tắt Telex Vni
  
theo luồng sự kiện